Ehrlichioza i anaplazmoza u psa – mało znane choroby odkleszczowe i ich objawy

Borelioza i babeszjoza to choroby odkleszczowe, o których większość opiekunów psów słyszała. Ale czy wiesz, że ten sam kleszcz może jednocześnie przenieść na Twojego psa jeszcze inną groźną chorobę? Ehrlichioza u psa i anaplazmoza u psa to dwa rodzaje choroby odkleszczowej, które są w Polsce coraz częściej diagnozowane – często niedostrzegane, bo ich objawy mylą się z innymi schorzeniami. Oba zakażenia wywoływane są przez mikroorganizmy wnikające bezpośrednio do komórek krwi, co czyni je wyjątkowo groźnymi – szczególnie gdy są nieleczone. Dowiedz się, jak je rozpoznać, leczyć i jak skutecznie chronić psa.

Ehrlichioza i anaplazmoza u psa – to musisz wiedzieć!

• Ehrlichioza objawy – gorączka, apatia, krwawienia z nosa i błon śluzowych, utrata masy ciała i małopłytkowość. Choroba może przebiegać przewlekle przez miesiące bez wyraźnych sygnałów.
• Anaplazmoza u psa objawia się podobnie: gorączka, apatia, kulawizna, brak apetytu i małopłytkowość – ale zazwyczaj przebiega ostrzej i krócej niż ehrlichioza.
• Choroby odkleszczowe psa często występują jednocześnie – ko-infekcja ehrlichiozy, anaplazmozy, boreliozy i babeszjozy u jednego psa jest możliwa po ukąszeniu przez jednego kleszcza.
• Anaplazmoza i ehrlichioza u psa – leczenie opiera się na doksycyklinie. Wczesne wdrożenie antybiotyku daje doskonałe rokowania.
• Jedyną skuteczną ochroną jest konsekwentna profilaktyka przeciwkleszczowa przez cały rok oraz szybkie usuwanie kleszczy po każdym spacerze.

Spis treści:

• Czym są ehrlichioza i anaplazmoza? Porównanie obu chorób
• Ehrlichioza u psa – przyczyny, objawy i stadia
• Anaplazmoza u psa – przyczyny i objawy
• Ko-infekcje – gdy kleszcz przenosi kilka chorób naraz
• Diagnostyka ehrlichiozy i anaplazmoz y u psa
• Leczenie – anaplazmoza i ehrlichioza u psa
• Profilaktyka – jak chronić psa przed chorobami odkleszczowymi?

Czym są ehrlichioza i anaplazmoza? Porównanie obu chorób

Ehrlichioza u psa i anaplazmoza u psa to dwie oddzielne choroby zakaźne wywoływane przez różne gatunki wewnątrzkomórkowych bakterii z grupy Rickettsiales. Chociaż mają wiele wspólnych cech – przenoszą je kleszcze, uderzają w komórki krwi i wymagają podobnego leczenia – różnią się czynnikiem wywołującym, wektorem i szczegółami przebiegu klinicznego.

Ehrlichioza u psa

• Czynnik wywołujący: Ehrlichia canis (głównie), rzadziej inne gatunki Ehrlichia,
• Wektor: kleszcz brunatny psi (Rhipicephalus sanguineus) – preferuje środowisko ciepłe, w Polsce częstszy na południu kraju i u psów podróżujących,
• Atakuje: monocyty i makrofagi (białe krwinki),
• Przebieg: może być ostry, podostry lub przejść w formę przewlekłą trwającą miesiącami.

Anaplazmoza u psa

• Czynnik wywołujący: Anaplasma phagocytophilum (atakuje granulocyty) lub Anaplasma platys (atakuje płytki krwi),
• Wektor: kleszcz pospolity (Ixodes ricinus) – ten sam, który przenosi boreliozę,
• Atakuje: neutrofile (granulocyty) lub trombocyty (płytki krwi),
• Przebieg: zazwyczaj ostrzejszy niż ehrlichioza, ale krótszy.

Ważna informacja: choroby odkleszczowe psa są zaliczane do zoonoz – mogą zarażać również ludzi (szczególnie anaplazmoza). Pies z potwierdzoną diagnozą to także sygnał ostrzegawczy dla domowników, by skonsultowali się z lekarzem.

Ehrlichioza u psa – przyczyny, objawy i stadia

Ehrlichioza u psa jest jedną z trudniejszych do rozpoznania chorób odkleszczowych. Jej podstępność polega na tym, że może przebiegać przez długi czas w formie przewlekłej, dając niespecyficzne objawy – pies „nie wygląda dobrze", ale żadne oczywiste i jednoznaczne zmiany się nie pojawiają.

Stadium ostre (1–4 tygodnie po ukąszeniu)

• Gorączka (38,5–41°C), dreszcze,
• Apatia, osłabienie, brak apetytu,
• Powiększenie węzłów chłonnych i śledziony,
• Wypływ z nosa i oczu,
• Trudności z oddychaniem – zmiany płucne,
• Małopłytkowość (obniżone PLT) – możliwe drobne krwawienia.

Stadium subkliniczne (bezobjawowe)

Po fazie ostrej choroba może przejść w długi czas bezobjawowy. Pies wygląda na zdrowego, tymczasem bakterie żyją w jego organizmie, niszcząc stopniowo szpik kostny. Ten etap może trwać od miesięcy do lat, a ujawnia się dopiero przy osłabieniu odporności.

Stadium przewlekłe (najgroźniejsze)

• Głęboka aplazja szpiku kostnego – zahamowanie produkcji wszystkich rodzajów komórek krwi,
• Ciężka niedokrwistość – blade błony śluzowe, apatia,
• Krwawienia spontaniczne – z nosa, dziąseł, do worka spojówkowego, pod skórę,
• Utrata masy ciała, wyniszczenie,
• Obrzęki kończyn,
• Zaburzenia neurologiczne w ciężkich przypadkach.

Im wcześniej ehrlichioza zostanie wykryta i leczona, tym lepsze są rokowania. Stadium przewlekłe może być nieodwracalne. Pies po podróży do cieplejszych krajów i każdy pies z objawami przypominającymi stadium ostre wymaga diagnostyki w kierunku ehrlichiozy.

Sprawdź też: Jak często chodzić z psem do weterynarza?

Anaplazmoza u psa – przyczyny i objawy

Anaplazmoza u psa wywoływana przez Anaplasma phagocytophilum występuje w Polsce coraz częściej – jej główny wektor, kleszcz pospolity (Ixodes ricinus), jest u nas powszechny na całym terenie kraju. Choroba ma zazwyczaj ostry, wyraźny przebieg – co paradoksalnie ułatwia jej wcześniejsze rozpoznanie.

Objawy anaplazmoz y u psa (pojawiają się 1–2 tygodnie po ukąszeniu)

• Wysoka gorączka – często przekraczająca 40°C,
• Głęboka apatia i osłabienie,
• Brak apetytu i odmowa picia,
• Kulawizna i ból stawów – charakterystyczna dla tej choroby, wywołana zapaleniem stawów,
• Wymioty i biegunka,
• Małopłytkowość – skłonność do krwawień,
• Powiększenie śledziony i wątroby.

Anaplazmoza wywołana przez Anaplasma platys (zwana cykliczną małopłytkowością zakaźną) objawia się nawracającymi epizodami obniżenia płytek krwi, spontanicznymi krwawieniami i cyklicznymi wahaniami stanu zdrowia – może być trudniejsza do zdiagnozowania ze względu na cykliczność objawów.

Porównanie z boreliozą: anaplazmoza i borelioza są przenoszone przez ten sam kleszcz i mogą wystąpić jednocześnie. Kulawizna wędrująca jest charakterystyczna dla boreliozy, ale gorączka i małopłytkowość bardziej wskazują na anaplazmozę. Tylko badania laboratoryjne pozwolą je różnicować.

Ko-infekcje – gdy kleszcz przenosi kilka chorób naraz

Jeden kleszcz może jednocześnie być nosicielem kilku różnych patogenów. Ko-infekcja – czyli jednoczesne zakażenie kilkoma chorobami odkleszczowymi – nie jest rzadkością i stanowi dodatkowe wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne.

• Borelioza + anaplazmoza – przenoszone przez kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus), często występują razem,
• Babeszjoza + ehrlichioza – w rejonach, gdzie występuje kleszcz brunatny psi,
• Borelioza + anaplazmoza + babeszjoza – „potrójna ko-infekcja" opisywana coraz częściej w literaturze weterynaryjnej.

Ko-infekcja może powodować cięższy przebieg każdej z chorób i wymaga rozszerzenia diagnostyki oraz niekiedy modyfikacji leczenia. Jeśli wyniki testów w kierunku jednej choroby są pozytywne, weterynarz powinien również zbadać psa pod kątem pozostałych zakażeń odkleszczowych.

Ceva Vectra 3D 10-25KG krople na pchły i kleszcze dla psa...

106,50 zł

favorite_border

Dodaj do koszyka

Elanco - Foresto - Obroża na Kleszcze i Pchły dla Psa i...

155,27 zł

favorite_border

Dodaj do koszyka

Diagnostyka ehrlichiozy i anaplazmoz y u psa

Rozpoznanie obu chorób jest możliwe dzięki połączeniu wywiadu (historia ukąszeń, podróże do endemicznych regionów, objawy kliniczne), badania klinicznego i badań laboratoryjnych.

• Morfologia krwi z rozmazem – charakterystyczna małopłytkowość (trombocytopenia), leukopenia lub niedokrwistość – wstępny sygnał alarmowy,
• Biochemia krwi – ocena funkcji wątroby i nerek (często podwyższony ALT, AST),
• Test SNAP 4Dx Plus – szybki test z krwi wykrywający jednocześnie przeciwciała przeciwko Ehrlichia canis, Anaplasma phagocytophilum/platys, Borrelia burgdorferi i antygen Dirofilaria immitis – wynik w kilka minut,
• Testy serologiczne ELISA – potwierdzają wynik testu szybkiego i mierzą miano przeciwciał,
• PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy) – wykrywa DNA bakterii bezpośrednio we krwi, najbardziej specyficzna metoda,
• Rozmaz krwi – w fazie ostrej anaplazmozy można zobaczyć morule (skupiska anaplazm) wewnątrz neutrofili.

Ważny szczegół: ujemny wynik testu serologicznego nie wyklucza choroby we wczesnym stadium – przeciwciała pojawiają się dopiero po kilku tygodniach od zakażenia. Jeśli objawy kliniczne są silne, weterynarz może podjąć decyzję o leczeniu empirycznym jeszcze przed uzyskaniem ostatecznych wyników.

Leczenie – anaplazmoza i ehrlichioza u psa

Obie choroby leczy się według podobnego schematu opartego na antybiotykoterapii. Wczesne wdrożenie leczenia daje bardzo dobre rokowania – szczególnie w ostrym stadium. W zaawansowanym stadium przewlekłym ehrlichiozy rokowania są poważniejsze.

Antybiotykoterapia

Lekiem z wyboru dla obu chorób jest doksycyklina – tetracyklina wykazująca działanie wewnątrzkomórkowe, niezbędne do walki z patogenami wnikającymi do leukocytów. Standardowa terapia trwa 4 tygodnie. Poprawa kliniczna często następuje już w ciągu 24–48 godzin od podania pierwszej dawki – co samo w sobie może stanowić potwierdzenie diagnozy.

Leczenie wspomagające

• Przetoczenie krwi lub płytek – przy ciężkiej niedokrwistości lub masywnym krwawieniu,
• Płynoterapia dożylna – nawodnienie i wsparcie narządów wewnętrznych,
• Stymulatory szpiku kostnego – przy aplazji szpiku w przewlekłej ehrlichiozie,
• Leki wspierające wątrobę i nerki – jeśli zostały uszkodzone,
• Kortykosteroidy – ostrożnie stosowane w stadium przewlekłym przy silnej reakcji autoimmunologicznej.

Pies, który szybko trafi do weterynarza po pojawieniu się objawów i zostanie właściwie leczony doksycykliną, ma bardzo duże szanse na pełny powrót do zdrowia w ciągu kilku tygodni. Nie zwlekaj z wizytą.

Przeczytaj również: Pierwsza pomoc dla psa – co każdy opiekun powinien wiedzieć?

Profilaktyka – jak chronić psa przed chorobami odkleszczowymi?

Na ehrlichiozę ani na anaplazmozę nie istnieje szczepionka zarejestrowana w Polsce. Jedyną skuteczną strategią jest zapobieganie ukąszeniu kleszcza lub minimalizowanie czasu jego żerowania.

Preparaty przeciwkleszczowe – podstawa ochrony

Regularne stosowanie skutecznych środków ochrony przed kleszczami przez cały rok to absolutny priorytet. W Polsce kleszcze są aktywne przy temperaturach powyżej 4°C – co oznacza zagrożenie przez większość miesięcy.

• Tabletki i żuwalki doustne – działają systemowo, zabijają kleszcza po wgryzieniu, nie zmywają się wodą, zapewniają ochronę przez 1–3 miesiące,
• Krople spot-on – nakładane na kark, skuteczne przez 4–8 tygodni,
• Obroże przeciwkleszczowe – długotrwałe (do 8 miesięcy), wygodne i ekonomiczne,
• Spraye – uzupełnienie ochrony przed wejściem w teren o wysokim zagęszczeniu kleszczy.

Regularne przeglądy po spacerach

Po każdym powrocie ze spaceru w terenie – parku, lesie, łące – dokładnie przejrzyj sierść i skórę psa. Szczególną uwagę zwróć na okolice uszu, pachwin, przestrzeni między palcami i nasady ogona. Im szybciej usuniesz kleszcza, tym mniejsze ryzyko zakażenia – część patogenów przenosi się dopiero po kilku lub kilkunastu godzinach żerowania.

Regularne badania kontrolne

Psy zamieszkujące lub często przebywające na terenach leśnych, psy podróżujące i aktywne sportowo powinny przynajmniej raz lub dwa razy w roku – po wiosennym i jesiennym szczycie aktywności kleszczy – wykonywać panelowy test SNAP 4Dx w kierunku chorób odkleszczowych. Wczesne wykrycie jest nieporównywalnie tańsze i skuteczniejsze niż leczenie stadium przewlekłego.

Podsumowanie – ehrlichioza i anaplazmoza pod kontrolą

Ehrlichioza u psa i anaplazmoza u psa to choroby odkleszczowe wciąż zbyt mało znane wśród opiekunów psów, choć ich występowanie w Polsce rośnie z roku na rok. Podstępne przebiegi, częste ko-infekcje i ryzyko przejścia w formę przewlekłą sprawiają, że wiedza o tych chorobach to obowiązek każdego odpowiedzialnego opiekuna psa.

• Stosuj skuteczne preparaty przeciwkleszczowe przez cały rok – nie tylko w szczycie sezonu.
• Po każdym spacerze sprawdzaj psa pod kątem kleszczy i usuwaj je jak najszybciej.
• Znaj objawy obu chorób – gorączka, apatia, kulawizna, małopłytkowość to sygnały do wizyty u weterynarza.
• Przy diagnozie jednej choroby odkleszczowej – wykonaj pełny panel (SNAP 4Dx lub PCR) w kierunku ko-infekcji.
• Po sezonie wiosennym i jesiennym rozważ profilaktyczne badanie krwi – szczególnie u psów aktywnych i przebywających na terenach leśnych.

W ZooClick znajdziesz szeroki wybór sprawdzonych preparatów przeciwkleszczowych dla psów – tabletki, krople spot-on, obroże i spraye renomowanych marek, które zapewnią Twojemu pupilowi kompleksową ochronę przez cały rok.

*Treści zamieszczone na tym blogu mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują porady weterynaryjnej. W przypadku problemów zdrowotnych zwierzęcia zawsze skonsultuj się z lekarzem weterynarii.