Borelioza u psów – co powinien wiedzieć opiekun?

Pupil przestaje chętnie wychodzić na spacer, czasem kuleje, potem znów wszystko wraca do normy. Wspomniane objawy są niespecyficzne i mogą mieć wiele przyczyn. Jedną z nich, którą lekarz weterynarii może brać pod uwagę, jest infekcja odkleszczowa. Dlatego dowiedz się, czym jest borelioza u psa. 

Borelioza u psa – co warto wiedzieć?

• Boreliozę u psa wywołują bakterie Borrelia burgdorferi przenoszone przez zakażone kleszcze.
• Nie każde ukąszenie prowadzi do choroby – część kleszczy nie jest nosicielami bakterii.
• Pierwsze objawy boreliozy u psa mogą pojawić się dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach od zakażenia.

Spis treści

1. Czym jest borelioza u psa i jak dochodzi do zakażenia?
2. Borelioza u psa – objawy, które łatwo przeoczyć
3. Jak lekarz weterynarii rozpoznaje chorobę?
4. Borelioza u psa – postępowanie weterynaryjne i możliwe konsekwencje
5. Jak chronić psa przed boreliozą? Profilaktyka i szczepienia
6. Borelioza u psów – podsumowanie

Borelioza u psa może długo pozostawać niezauważona, a jej pierwsze objawy łatwo pomylić z przemęczeniem czy zwykłą niestrawnością. Właśnie dlatego warto wiedzieć, na czym polega proces rozpoznawania tej choroby przez lekarza oraz co może oznaczać pozytywny wynik testu.

Czym jest borelioza u psa i jak dochodzi do zakażenia?

Borelioza u psa to choroba zakaźna wywoływana przez bakterie z rodzaju Borrelia, najczęściej Borrelia burgdorferi sensu lato. W Polsce patogen jest przenoszony głównie przez kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus). 

Sam kontakt z pasożytem nie oznacza jednak ryzyka. Warunkiem przeniesienia bakterii jest wcześniejsze zakażenie kleszcza oraz jego odpowiednio długie żerowanie. W praktyce oznacza to, że:

• bakterie Borrelia nie są obecne w ślinie pasożyta od razu po wkłuciu
• transmisja patogenu najczęściej następuje po 24-48 godzinach od przyczepienia kleszcza,
• szybkie usunięcie pasożyta znacznie zmniejsza ryzyko zakażenia.

Borelioza u zwierząt, w tym u psów, występuje najczęściej w rejonach o wysokim zagęszczeniu kleszczy, szczególnie w sezonie wiosenno-letnim. Do zakażeń może dojść zarówno na terenach leśnych, jak i miejskich, np. w parkach czy ogródkach działkowych. Psy, które często przebywają na zewnątrz i mają kontakt z roślinnością, są bardziej narażone na kontakt z kleszczem. Nie ma tu jednak znaczenia rasa czy wielkość pupila.

Sprawdź też: Dowiedz się, co na kleszcze dla psa – kilka sprawdzonych porad

Borelioza u psa – objawy, które łatwo przeoczyć

Borelioza u psów nie zawsze może dawać jednoznaczne objawy. W wielu przypadkach pierwsze symptomy mogą pojawić się dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach od kontaktu z zakażonym kleszczem. 

Jeśli Twój pupil przebywa w miejscach, gdzie mogą występować kleszcze, zwróć uwagę na wszelkie zmiany w jego zachowaniu lub samopoczuciu, które powinny skłonić do konsultacji z lekarzem weterynarii.

Możliwe objawy boreliozy – „wędrująca” kulawizna i gorączka

Borelioza może w niektórych przypadkach prowadzić do problemów ze stawami. Jednym z obserwowanych objawów, który lekarz weterynarii może powiązać z chorobą, jest tak zwana „wędrująca” kulawizna – pies najpierw kuleje na jedną łapę, po kilku dniach problem znika lub przenosi się na inną kończynę. Taki schemat może się powtarzać, jak i ustępować bez wyraźnej przyczyny, co często bywa mylone ze zwykłym urazem.

Do objawów, które lekarz weterynarii może wziąć pod uwagę podczas badania boreliozy u psa, zalicza się między innymi

• gorączkę (powyżej 39,5°C) w połączeniu z apatią lub niechęcią do jedzenia,
• trudności podczas wstawania,
• bolesność lub obrzęk w obrębie jednego czy też kilku stawów,
• niechęć do aktywności fizycznej.

Przeczytaj również: Odrobaczenie szczeniaka – kiedy je przeprowadzić?

Rzadka, ale groźna postać nerkowa boreliozy

Borelioza u psów może też wpłynąć na pracę nerek. Jest to rzadszy wariant choroby, występuje głównie u labradorów czy golden retrieverów, choć może dotyczyć każdej rasy.

Postać nerkowa może prowadzić do poważnych dolegliwości nerek. Zmiany często mogą rozwijać się bezobjawowo, aż do momentu, gdy funkcja narządu zaczyna być poważnie upośledzona. 

Do niepokojących objawów, które mogą towarzyszyć problemom z nerkami i wymagają pilnej konsultacji, należą:

• intensywne pragnienie i częstsze oddawanie moczu,
• nagły spadek apetytu,
• szybka utrata masy ciała,
• wymioty lub biegunka.

Gdy rozwija się borelioza, objawy u psa takie jak ogólne pogorszenie kondycji czy bladość błon śluzowych, również powinny być sygnałem do konsultacji weterynaryjnej, gdyż mogą towarzyszyć wielu schorzeniom, w tym omawianej chorobie.

Postać nerkowa jest kojarzona z wysokim ryzykiem powikłań, w tym ze śmiertelnością. Taki stan wymaga pilnej konsultacji weterynaryjnej, dlatego każdy z wymienionych symptomów powinien skłonić Cię do natychmiastowego kontaktu z lekarzem weterynarii.

Jak lekarz weterynarii rozpoznaje chorobę?

Rozpoznanie boreliozy u psa wymaga kilku etapów. Weterynarz nie opiera się wyłącznie na objawach, ponieważ są one niespecyficzne i mogą przypominać inne schorzenia. Duże znaczenie ma zebranie dokładnego wywiadu oraz wykonanie badań potwierdzających obecność zakażenia Borrelia burgdorferi.

Pierwszym krokiem jest rozmowa z opiekunem. Lekarz może zapytać m.in.:

• czy pies miał kontakt z kleszczami, 
• w jakim środowisku przebywa zwierzak, 
• kiedy zauważyłeś pierwsze objawy boreliozy u psa. 

Szczególnie istotne są informacje o epizodach kulawizny, gorączce lub zmianach zachowania, które mogły występować naprzemiennie lub powracać.

Następnie lekarz weterynarii przeprowadza badanie kliniczne:

• sprawdza temperaturę ciała, 
• ocenia kondycję stawów, 
• obecność obrzęków i bolesność przy poruszaniu kończynami. 

Może też ocenić ogólną wydolność organizmu, w tym stan błon śluzowych, węzłów chłonnych i nerek.

Aby potwierdzić boreliozę, lekarz weterynarii może zlecić badania serologiczne. Najczęściej stosuje się:

• test ELISA – wykrywa przeciwciała przeciw Borrelia burgdorferi we krwi psa,
• test Western blot – stosowany w celu bardziej szczegółowej weryfikacji wyników i doprecyzowania charakteru infekcji,
• testy szybkie (snap testy) – dostępne w wielu gabinetach weterynaryjnych, dają wynik w ciągu kilkunastu minut.

Zobacz także: Jak dbać o zęby psa?

Borelioza u psa – postępowanie weterynaryjne i możliwe konsekwencje

Borelioza u psa wymaga szybkiego wdrożenia odpowiedniego postępowania przez lekarza weterynarii oraz oceny m.in.: 

• postaci choroby,
• stanu ogólnego zwierzęcia.

Jak chronić psa przed boreliozą? Profilaktyka i szczepienia

Podstawą profilaktyki jest ochrona przed kleszczami. O dobór odpowiedniej metody i konkretnego preparatu (np. obroży, kropli czy tabletek), dostosowanego do potrzeb i stanu zdrowia psa, należy zawsze zapytać lekarza weterynarii.

Pamiętaj, że preparaty przeciwkleszczowe to często produkty biobójcze. Produkt biobójczy należy używać z zachowaniem szczególnych środków ostrożności. Przed użyciem należy przeczytać etykietę i ulotkę informacyjną.

Możesz również omówić z lekarzem weterynarii dodatkowe zabezpieczenie, jakim jest szczepionka na boreliozę dla psa. Jej celem jest stymulacja układu odpornościowego do wytworzenia przeciwciał, co ma wspomagać organizm w walce z krętkami Borrelia burgdorferi. Szczepienie nie zastępuje ochrony przeciwkleszczowej, ale może ograniczyć ryzyko rozwoju choroby, gdy dojdzie do zakażenia.

Pamiętaj jednak, że żadna pojedyncza metoda profilaktyki nie zapewnia 100% skuteczności. Skuteczna ochrona przed boreliozą wymaga połączenia różnych metod: 

• codziennej kontroli sierści, 
• regularnego stosowania preparatów, 
• jeśli to uzasadnione – także szczepienia. 

Dzięki temu zmniejszysz ryzyko zachorowania oraz występowania powikłań, które borelioza może wywołać nawet wiele miesięcy po zakażeniu.

Borelioza u psów – podsumowanie

Już wiesz, jak może przebiegać borelioza u psa. Jeśli zauważysz u swojego pupila jakiekolwiek, niepokojące Cię symptomy, pamiętaj, aby w trybie pilnym skonsultować się z lekarzem weterynarii.